تبلیغات
همه چیز برای همه کس - موسیقی درمانی
بازدید کننده محترم باتوجه تنوع مطالب و به بروز بودن پستها از دیگر صفحات نیز دیدن فرمائید ********* لطفا مطالب درخواستی خود را در بخش نظرات عنوان کنید تا در اسرع وقت پاسخ داده شود.

جمعه 6 مرداد 1391

موسیقی درمانی

   نوشته شده توسط: عین اله ناصری    نوع مطلب :دانستنی ها ،پزشکی و سلامت ،

موسیقی درمانی چیست؟



تاریخچه
از بدو خلقت انسان، نیازهای متنوعی(اعم از جسمی و روانی) با او همراه بوده كه برای برآورده ساختن این نیازها سازگاری با محیطش به ابزارهایی نیاز داشته است.
هنر به عنوان یكی از وسایل اولیه ی سازگاری بشر در خدمت نیازهای كمال جویی و زیبا طلبی و از طرف دیگر، آرامبخش ناراحتی ها و سختی های زندگی او بوده است. موسیقی شكلی از هنر است كه احساس، عاطفه، ادراك و شناخت انسان را بدون نیاز به تكلم و زبان منتقل می كند.

استفاده ی بشر از موسیقی، امری آسان و قابل دسترس بوده است، چون ریتم و ملودی، به عنوان دو ركن اساسی موسیقی، در سرشت انسان وجود داشته و از طرفی آواگریها و حركات ریتمیك نیز نیازی به تكلم نداشته است. از این رو در بیشتر قبایل ابتدایی مراسم و آیین های مختلف موسیقیایی كه وسیله ای برای ابراز همبستگی جمعی و از بین بردن ترس ها و غم ها و ایجاد آرامش و شادی و اراده در بین افراد قبیله بوده برگزار می شده است.
موسیقی زبان آرزوها، انتظار ها و عواطف بشری است و هر قوم و ملتی بر حسب ویژگی های عاطفی و فرهنگی خود، موسیقی خاصی دارد. با درك موسیقی، عواطف زیبا، همدردی و تفاهم بیشتر قلبی میسر خواهد شد.

استفاده از موسیقی به عنوان روشی برای درمان به زمان ارسطو و افلاطون باز می گردد. از آن زمان به بعد رگه هایی جهت بهره گیری از اصوات و آهنگ ها برای درمان بیماری های مختلف به کار رفته است اما در قرن بیستم فکر رسمی استفاده از موسیقی برای درمان مصدومین جنگ جهانی اول آغاز شد. هر چند استفاده از این روش درمانی با مشکلاتی همراه بود اما در نهایت با قدم هایی که برداشته شد، به تدریج این شاخه درمانی تکامل یافت و انجمن های متعددی جهت گسترش آن تشکیل گردید به طوری که در سال ۱۹۴۴اولین برنامه آموزش موسیقی درمانی در جهان در دانشگاه میشیگان آغاز شد.

سپس ابتدا در سال ۱۹۵۰انجمن موسیقی درمانی و بعدها در سال ۱۹۷۱انجمن موسیقی درمانی آمریکا یاAAMT آغاز به کار نمود و سرانجام در سال ۱۹۸۵فدراسیون جهانی موسیقی درمانی در سطح بین المللی به ثبت رسید.
موسیقی درمانی چگونه اثر می کند؟
در مغز انسان مركزی برای دریافت موسیقی وجود دارد كه درست در پشت پیشانی قرار دارد، و از قضا این همان نقطه ای است كه وظیفه یادگیری و ابراز احساسات انسان را نیز بر عهده دارد.
به همین دلیل بین موسیقی، یادگیری، و كنترل و ابراز احساسات رابطه مستقیمی وجود دارد.

دانشمندان آمریكایی میگویند كه افراد در موارد مختلف واكنش های متفاوتی به یك موسیقی مشابه نشان میدهند كه احتمال داده می شود كه یك دلیل این امر، شرایط احساسی گوناگون انسان ها در زمان های متفاوت باشد. اما آیا تنها شرایط احساسی ماست كه باعث شفابخشی یا بیماری زایی موسیقی در وجود ما می شود؟ یا این مساله به ذات موسیقی و نوع آن نیز بر می گردد؟

اغلب مردم هنگام شنیدن یک موسیقی، نوعی واکنش اتونومیک(Autonomic Response) را تجربه می‌نمایند. مثلاً هنگام شنیدن یک موسیقی پر تپش ، احساس پر انرژی بودن می‌نمایند و هنگام شنیدن یک قطعه آرام و کلاسیک، احساس آرامش و سبکی دارند. موسیقی درمانی ارتباط متعادلی میان موسیقی و خلق و خو برقرار می‌نماید. مطالعات علمی نیز نشان داده‌اند که موسیقی بر عملکردهای فیزیولوژیک نظیر تنفس و ضربان قلب و فشارخون تأثیر دارد. برای مثال همانطور که میزان هورمون کورتیزول هنگام بروز استرس بالا می رود ، میزان آزادسازی اندورفینها نیز توسط موسیقی افزایش می‌یابد (اندورفینها هورمونهای طبیعی هستند که در بدن انسان موجب نشاط و سرخوشی و کاهش درد می‌گردند).

موسیقی درمانگرها معمولاً از موسیقی برای ایجاد ارتباط استفاده می‌کنند. بدلیل اینکه موسیقی دارای گوشه‌ها، ضربه‌ها و ملودی است، می‌توان آنرا نوعی زبان دانست و از آن برای برقراری ارتباط استفاده نمود. بنابراین می‌توان برای بیمارانی که دارای اختلالات ذهنی و جسمی هستند، از موسیقی درمانی استفاده کرد تا بتوانند احساسات خود را بیان کنند.
موسیقی درمانی قادر است به افراد درون‌گرا کمک کند تا به شخصیتی برون‌گرا تبدیل شوند و به بیماران اوتیستیک(درخود مانده) و اسکیزوفرن ( دچارجنون جوانی) هم برای کاهش گوشه‌گیری کمک می‌نماید. موسیقی درمانی برای بیماران مبتلا به سکته مغزی و اختلالات نورولوژیک دیگر نیز می‌تواند موثر واقع گردد. وقتی اینگونه بیماران به موسیقی‌‌های ریتمیک گوش می دهند، بطورهمزمان حرکات عضلات آنها بیشتر و بهتر می‌گردد. هر چه این حرکات هماهنگ‌تر و موزون‌تر شوند، مهارتهای حرکتی آنها نیز به نوبه خود بهبود خواهد یافت و اگر موسیقی دارای ریتم آرام و دارای کیفیت آرامش بخش باشد، پاسخ آنها نیز رسیدن به آرامش روحی و جسمی خواهد بود.

موسیقی درمانی چیست؟
بر طبق تعریفی كه '' انجمن ملی موسیقی درمانی'' (NAMT) ارائه داده است، موسیقی درمانی عبارتست از '' كاربرد موسیقی تأمین، حفظ و بهبود سلامت جسمانی و روانی .در واقع موسیقی درمانی كاربرد منظم موسیقی است، بطوریكه موسیقی درمانگر مستقیما'' در یك محیط درمانی، تغییرات دلخواه را در عواطف و رفتار درمانجو ایجاد می كند.... )

.موسیقی درمانی به استفاده ویژه از موسیقی اطلاق می شود كه برای سلامت روحی و روانی, جسمانی, ایجاد آمادگی و شادابی برای شروع به كار, برای توانبخشی, آموزش های خاص, مراقبت از خود و یا رشد شخصیت مفید واقع می شود. موسیقی درمانی برای هر سن و سال و هر مرحله از مشكلات روانی در هر جامعه و مراكز درمانی خاص می تواند مورد استفاده قرار گیرد. خلاصه اینكه در هر موردی كه بخواهد استفاده شود , هدف این است كه به افراد كمك كند تا بتوانند از همه توان خود استفاده كنند.

اصوات موسیقی به علت برخورداری از بار هیجانی و عاطفی تاثیرات عمیقی بر روحیات شخصیت و پرورش عواطف انسانی می گذارند و در تعدادی از شاخه های طب جایگزین مانند طب سوزنی هومئوپاتی و آیورودا نقش عمده ای در درمان دارند.
امروزه به علت نگرش علمی و روشمند به موسیقی در درمان امراض موسیقی درمانی به عنوان رشته ای مستقل مورد توجه قرار گرفته و در حكم روشی مكمل برای درمانهای رایج پزشكی تعریف شده است كه منظور از آن استفاده تجویز شده از تحریكات موسیقایی یا فعالیتهای آن برای كاهش ناتوانی و بیماری و تغییر حالات ناسازگار از طریق توانبخشی توقف و درمان علائم بیماری است كه زیر نظر پرسنل آموزش دیده صورت می گیرد.

در این رشته موسیقی به عنوان ابزار و موسیقی درمان گر به عنوان فرد متخصص در برخی از بیماری ها شرایطی را (با توجه به شدت آن بیماری) ایجاد می كنند كه می تواند بیمار را در یك روند مثبت صعودی درجهت كاهش استرس ها و ارتقا سلامت قرار دهد و این شرایط ممكن است متناسب با جنس و سن بیمار و شدت بیماری در امراض مختلف متفاوت باشد.
- در مورد كاركرد موسیقی در پزشكی پژوهش های گوناگون و معتبری صورت گرفته است كه تعدادی از آن ها بر روی علائمی چون ضربان قلب، فشارخون، دردهای گوناگون، تنفس، واكنش های پوستی، هورمونهای آدرنالین، پرولاكتین، كورتیزول، امواج مغزی، كتكولامین ها، استروئیدها، الكترومیوگراف، عوارض جانبی داروها، مدت استفاده از داروها و مدت بستری بودن و بسیاری موارد دیگر متمركز بوده است.
به طور كلی اهداف درمانی این پژوهش های موسیقایی را می توان در هشت محور عمده خلاصه كرد:

1. پیشگیری، آموزش و یادگیری
2. كاهش دردهای گوناگون پزشكی و دندان پزشكی
3. كاهش تنش ها و نگرانی های ناشی از جراحی آسیبها و بیماریها
4. توان بخشی بعد از جراحی آسیب ها و تصادفات
5. كاهش خستگی حاصل از تنوس های عضلانی (گرفتگی های عضلانی ) و كاركرد ماهیچه
6. كاهش عوارض جانبی دارو ها
7. كاهش مدت استفاده از دارو ها
8. كاهش طول مدت درمان و بستری بودن

- علاوه بر تاثیرات درمانی یادشده موسیقی می تواند برای ارتقا برخی از فاكتورهای رفتاری در افراد سالم موثر واقع شود.
- مثلاٌ در صنعت از دوش موسیقی برای افزایش بازده تولید و آرامش روانی كاركنان استفاده می شود. تاثیرات انواع موسیقی بر فرایندهای حافظه یادگیری، دقت، ادراكات حسی، سیستم اعصاب حركتی وحسینمونه هایی از این مقوله اند. پژوهش های انجام شده درباره حس آمیزی رابطه متقابل تاثیرات روانی برخی از نت ها و گامهای موسیقی را با رنگهای مختلف آشكار می سازد. مثلاٌ روان پزشكان رنگ قرمز را به گام دوماژور و رنگ سبز مایل به آبی را به گام لاماژور نسبت داده اند.

- موسیقی در زمینه شناخت و كمك به رفع مشكلات رفتاری نیز كاربرد فراوانی دارد و این تغییرات رفتاری خاصه در سنین رشد و كودكی حائز اهمیت است. علت این تاثیر گذاری این است كه هنر به طور كلی و در این جا موسیقی با توجه به بار عاطفی آن به عنوان نوعی وسیله تخلیه روانی به كار برده می شود و كودكانی كه دچار تنش و فشار روانی هستند با برون فكنی فشارها و هیجانات از طریق موسیقی، به حد مطلوب هیجان و آرامش دست می یابند. به استثنای مواردی كه مشكل كودك ریشه جسمی یا ارگانیك (اندامی) دارد تاثیر موسیقی در رفتار كودك در مقایسه با سایر شیوه های دیگر از جمله دارو درمانی موفق تر بوده و بیش از هر روش دیگری در تعدیل رفتارهای كودك موثر است اگر چه در مورد نقصهای ارگانیك نیز نقش موسیقی را نباید از نظر دور داشت.

- مهم ترین ویژگی ازتباطی موسیقی جنبه غیر كلامی آن است كه می تواند در درمان اهمیت اساسی داشته باشد. موسیقی واسطه با ارزشی برای ایجاد ارتباط مجدد با واقعیت در مورد افرادی است كه از واقعیت و اجتماع بریده اند{بیماران اسكیزوفرنی}
موسیقی، نوعی محرك احساسی قوی و تجربه ای چند حسی است : تحریك شنوایی از طریق اصواتی كه شنیده می شوند تحریك لمسی از طریق ارتعاشاتی كه قابل احساس هستند و نیز تحریك بینایی توسط اجرای زنده آن. مثلاٌ كسب موفقیت در فعالیتهای موسیقایی می تواند احساس ارزش فردی را تقویت كند. به علاوه موسیقی به عنوان انتقال دهنده اطلاعات انتقال دهنده تقویت كننده ها و زمینه ای برای یادگیری و انعكاس مهارتها نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

استانداردهای موسیقی درمانی در كار بالینی
خدمات موسیقی درمانی بوسیله افراد با سابقه و معتبر در كار موسیقی درمانی كه عضو انجمن موسیقی درمانی هستند ارائه می شود. گرچه خدمات موسیقی درمانی در بسیاری از مراكز درمانی می تواند مورد استفاده قرار گیرد. ولی یك سری از روش های استاندارد وجود دارد كه باید توسط همه موسیقی درمان گرها, مورد توجه قرار گیرد و به اجراء در آید.
استانداردهای دیگری وجود دارند كه در ده مورد مختلف مطرح شده اند و به كار گیری آن در مورد افرادی كه تحت درمان موسیقی درمانی هستند, توصیه شده اند كه این موارد عبارت هستند از: موارد اعتیاد, توان بخشی معلولیت, مراكز آموزشی, مراكز درمانی, مراكز روانپزشكی و روان درمانی, ناتوانی های جسمانی و حركتی, مراكز مشاوره, در درمان خصوصی, در مراكز نگهداری سالمندان و در كارهای مربوط به ارتقاء كیفیت سلامت شخص

رعایت اصول اخلاقی استانداردهای موسیقی درمانی.
این استانداردهای موسیقی درمانی طراحی شده اند تا اینكه به موسیقی درمان گرها و دست اندر كاران موسیقی درمانی جهت ارائه خدمات موسیقی درمانی كمك كند تا اینكه كیفیت كار خود را ارتقاء بخشند. موسیقی درمان گر ها از بهترین قضاوت های حرفه ای خود برای اجرای این استانداردها استفاده خواهند كرد. از انجمن استانداردهای موسیقی درمانی برای درمان بیماری ها و ناراحتی ها و همچنین از كمیته های خاص, مخصوص افراد جامعه خواسته می شود كه به صورت دوره ای این استانداردها را مورد بازبینی و نگرش قرار دهند, تا اینكه این استانداردها همیشه به روز باشد.

استانداردهای موسیقی درمانی بعنوان قوانین اندازه گیری كیفی خدمات, تعریف و  توسط انجمن موسیقی درمانی آمریكا تهیه شده است . رعایت این استانداردهای كلی به عنوان استانداردهای ویژه برای هر یك از موارد ده گانه موسیقی درمانی مطرح می باشند. اینها به عنوان طرح های استانداردهای كلی هستند و ارتباط تنگنا تنگ با آنها دارند. این ارتباط نزدیك انعكاسی از شمارش سیستمی است كه از طریق این مدارك مورد استفاده قرار می گیرد.


برچسب ها: موسیقی ، درمان ، سلامت ، پیشگیری ، اصول اخلاقی ،

پیچک